Pisanie na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego

Umiesz napisać kilka zdań po angielsku, ale czy odpowiesz nimi na wszystkie trzy podpunkty zadania E8? Nawet poprawny gramatycznie e-mail może przekazywać za mało informacji.

Zobaczysz, jak rozwinąć podpunkt, napisać pełny e-mail i wpis na blogu oraz poprawiać błędy. Plan nauki i pozostałe części znajdziesz w przewodniku egzamin ósmoklasisty z angielskiego.

Przejdź do: Jak rozwinąć podpunkt? · Przykładowy e-mail · Ćwiczenia z odpowiedziami

Pisanie na E8: jakie zadanie dostaniesz i za co są punkty?

W części „Wypowiedź pisemna” otrzymasz jedno zadanie bez możliwości wyboru. Polecenie jest napisane po polsku, wskazuje sytuację komunikacyjną i zawiera trzy podpunkty. Twoim zadaniem jest stworzenie tekstu po angielsku tak, aby odbiorca, który nie widział polskiego polecenia, otrzymał wszystkie potrzebne informacje.

Może to być e-mail albo wpis na blogu. W arkuszu podany jest początek wypowiedzi, który należy logicznie kontynuować. Docelowa długość tekstu napisanego przez ucznia wynosi 50–120 wyrazów; słów podanych na początku zadania nie wlicza się do tego limitu.

CKE ocenia pracę według czterech kryteriów:

Kryterium	Maksymalna liczba punktów	Co jest sprawdzane?
Treść	4	Czy odnosisz się do trzech podpunktów i czy rozwijasz wymagane informacje.
Spójność i logika wypowiedzi	2	Czy zdania łączą się w zrozumiały tekst i nie przeczą sobie.
Zakres środków językowych	2	Czy używasz odpowiednich i dostatecznie zróżnicowanych słów oraz konstrukcji.
Poprawność środków językowych	2	Jakie błędy językowe występują w pracy i w jakim stopniu utrudniają komunikację.

Dlaczego najpierw trzeba zadbać o treść? Jeśli za treść otrzymasz 0 punktów, w pozostałych kryteriach również dostaniesz 0. Przy 1 punkcie za treść w każdym z pozostałych kryteriów można otrzymać maksymalnie 1 punkt. Oznacza to, że poprawne zdania nie zastąpią realizacji polecenia.

Ważna jest także długość pracy. Jeśli wypowiedź zawiera mniej niż 40 wyrazów, oceniana jest wyłącznie treść, a w pozostałych trzech kryteriach otrzymuje 0 punktów. Nie traktuj jednak 40 wyrazów jako celu — wymagany przedział to 50–120 wyrazów.

Przy liczeniu wyrazów formy skrócone, takie jak don’t czy we’re, liczą się jako jeden wyraz. Podpis XYZ nie jest wliczany do liczby wyrazów.

Pełne wymagania i szczegółowe zasady oceniania znajdziesz w oficjalnym informatorze CKE z języka angielskiego, w części poświęconej wypowiedzi pisemnej.

Jak rozłożyć polecenie na trzy informacje przed rozpoczęciem pisania?

Zanim zaczniesz pisać po angielsku, przeczytaj wszystkie trzy podpunkty i sprawdź, czego dokładnie dotyczą. Niektóre wymagają jednej informacji, a inne łączą dwa elementy, na przykład opis problemu i wyjaśnienie, jak został rozwiązany.

Przećwiczmy to na jednym autorskim zadaniu. Będziemy wracać do niego w kolejnych częściach poradnika.

Przykładowe polecenie: szkolna wystawa fotograficzna

Twoja klasa przygotowała wystawę fotograficzną w szkole. W e-mailu do kolegi z Anglii:

1. Opisz, co przygotowałeś/przygotowałaś na wystawę.
2. Wyjaśnij, jaki problem wystąpił podczas przygotowań i jak go rozwiązaliście.
3. Napisz, co planujecie zrobić po zakończeniu wystawy.

Rozwiń wszystkie trzy podpunkty. Napisz po angielsku 50–120 wyrazów, nie licząc podanego początku.

Początek e-maila podany w zadaniu:

Hi Alex,

Our class organised a photo exhibition last week.

To zadanie jest autorskim przykładem treningowym EO, a nie poleceniem z rzeczywistego arkusza CKE.

Plan odpowiedzi: trzy notatki zamiast gotowych zdań

Wystarczą trzy krótkie notatki po polsku lub angielsku.

• Podpunkt 1 — moja praca: pięć zdjęć ptaków, niebieski plakat, zdjęcia z pobliskiego parku.
• Podpunkt 2 — problem i rozwiązanie: nie działało oświetlenie, nauczyciel przyniósł dwie lampy.
• Podpunkt 3 — dalsze plany: małe przyjęcie w klasie, zaproszenie osób pomagających przy wystawie.

W drugim podpunkcie samo wskazanie awarii nie wystarczy: polecenie wymaga także jej rozwiązania.

Prosty test przed pisaniem: przeczytaj swoje trzy notatki i wyobraź sobie kolegę z Anglii, który nie zna polskiego polecenia. Czy na ich podstawie zrozumie, co zrobiłeś, co poszło nie tak i co planujecie dalej? Jeśli jakiegoś elementu brakuje, uzupełnij plan, zanim zaczniesz układać zdania.

Kiedy podpunkt jest rozwinięty, a kiedy tylko wspomniany?

Według zasad CKE samo odniesienie się do podpunktu oznacza przekazanie przynajmniej jednej komunikatywnej informacji na jego temat. Rozwinięcie wymaga czegoś więcej: dwóch rzeczywistych odniesień albo jednego aspektu opisanego bardziej szczegółowo.

Nie chodzi o określoną liczbę zdań. Jedno dobrze zbudowane zdanie może przekazywać więcej niż dwa bardzo ogólne. Dodanie wyrazów very, much czy a lot nie wystarczy, jeśli odbiorca nadal nie dowiaduje się niczego nowego.

Porównaj trzy pary odpowiedzi do polecenia o wystawie fotograficznej.

Podpunkt 1: co przygotowałeś na wystawę?

Wersja A — minimalne odniesienie:

I prepared some photos.

Odbiorca wie, że przygotowałeś zdjęcia, ale nie wie, co przedstawiały ani w jaki sposób zostały zaprezentowane.

Wersja B — rozwinięcie:

I printed five photos of birds and put them on a large blue poster.

Co się zmieniło? Pojawił się temat fotografii — ptaki — oraz informacja o sposobie przygotowania ekspozycji. Tekst stał się bardziej konkretny bez niepotrzebnego powtarzania tej samej myśli.

Podpunkt 2: jaki był problem i jak go rozwiązaliście?

Wersja A — niepełna realizacja wymagania:

We had a problem with the lights.

Zdanie wskazuje problem, ale pomija jego rozwiązanie. Tymczasem podpunkt polecenia wymaga dwóch informacji.

Wersja B — rozwinięcie:

The lights stopped working, so our teacher brought two lamps from another classroom.

Co się zmieniło? Czytelnik wie, co dokładnie się stało i w jaki sposób poradziliście sobie z trudnością. Ważne jest nie samo dopisanie kolejnych słów, ale przekazanie brakującej informacji.

Podpunkt 3: co planujecie po zakończeniu wystawy?

Wersja A — minimalne odniesienie:

We are going to celebrate.

Odbiorca poznaje ogólny zamiar, ale nie wie, jak będzie wyglądać świętowanie.

Wersja B — rozwinięcie:

We are going to have a small party in our classroom and invite the students who helped us.

Co się zmieniło? Pojawił się rodzaj wydarzenia, jego miejsce i osoby, które wezmą w nim udział. Plan przestał być ogólną deklaracją.

W każdym z tych przykładów wersja B daje odbiorcy więcej rzeczywistych informacji. Nie oznacza to jednak, że pojedynczemu zdaniu można automatycznie przypisać określoną liczbę punktów. CKE ocenia realizację podpunktów w kontekście całej pracy i konkretnego polecenia.

Od polecenia do gotowego tekstu: e-mail krok po kroku

Wróćmy do zadania o wystawie fotograficznej. Mamy już trzyczęściowy plan i wiemy, czym różni się ogólna informacja od rozwinięcia. Teraz połączymy te elementy w pełną wypowiedź.

Przykładowa wypowiedź ucznia

Początek podany w poleceniu — nie wliczamy go do limitu:

Hi Alex,

Our class organised a photo exhibition last week.

Dalsza część napisana przez ucznia:

I prepared five photos of birds from a park near my house. I printed them and put them on a blue poster because I wanted visitors to notice the colours.

We had a problem on Thursday: the lights in our classroom stopped working. Luckily, our teacher brought two lamps from another room, so everyone could see the pictures.

After the exhibition, we’re going to have a small party in our classroom. We’ll invite students who helped us and watch a short film about photography.

Write back soon!

XYZ

Liczba wyrazów napisanych przez ucznia: 87 (bez podanego początku oraz podpisu XYZ).

Jak ten e-mail realizuje trzy podpunkty?

Podpunkt 1 — przygotowanie wystawy. Pierwszy akapit mówi, że autor wykonał pięć zdjęć ptaków z pobliskiego parku. Następnie informuje, że wydrukował fotografie i umieścił je na niebieskim plakacie. Odbiorca poznaje zarówno przedmiot pracy, jak i sposób jej wykonania.

Podpunkt 2 — problem i rozwiązanie. Drugi akapit przedstawia awarię oświetlenia i jej skutek. Nie zatrzymuje się jednak na informacji, że pojawiła się trudność: wyjaśnia, iż nauczyciel przyniósł dwie lampy, dzięki którym można było oglądać fotografie.

Podpunkt 3 — plany po wystawie. Trzeci akapit opisuje planowane przyjęcie w klasie, wskazuje jego uczestników i dodatkową atrakcję — film o fotografii.

Wypowiedź korzysta z kilku konstrukcji potrzebnych do przekazania konkretnych informacji: Past Simple do opowiedzenia o przygotowaniach i problemie oraz be going to i will do przedstawienia planów. Nie są to konstrukcje wybrane przypadkowo — każda pasuje do opisywanego momentu.

Co można przenieść do własnej pracy? Nie temat wystawy i nie gotowe zdania, ale sposób planowania. W każdej wypowiedzi sprawdź, czy odbiorca poznał wymagane fakty, czy wyjaśniłeś związek między nimi i czy dalsze zdania wnoszą nowe informacje.

Ten tekst jest autorskim przykładem EO. Nie stanowi oficjalnej pracy egzaminacyjnej ocenionej przez CKE.

Które błędy poprawiać najpierw, gdy tekst jest już napisany?

Gdy czas się kończy, poprawiaj w tej kolejności: brakujące informacje, niezrozumiałe lub sprzeczne zdania, a na końcu błędy językowe. Zobacz słabszy fragment o tej samej wystawie.

Słabszy fragment e-maila: co wymaga poprawy?

Our class had a photo exhibition on Friday. I prepare some photos of birds and put them on a poster. We had a big problem with the lights, but our work was easy because nobody could see the pictures. After the exhibition, we are going to do something nice together. Write back soon!

Ten fragment zawiera kilka różnych problemów. Nie wszystkie mają takie samo znaczenie dla odbiorcy.

1. Brak rozwiązania problemu. Autor wspomina o awarii świateł, lecz nie mówi, jak ją usunięto.
2. Brak logiki. Awaria świateł nie sprawiła, że praca stała się łatwiejsza.
3. Błędny czas. Zamiast I prepare powinno być I prepared.
4. Ogólny plan. Do something nice together nie wyjaśnia, co grupa zamierza zrobić.

Jak naprawić tekst bez przepisywania wszystkiego?

Zacznij od fragmentów, które nie przekazują wymaganych informacji lub utrudniają zrozumienie wypowiedzi.

Zamiast:

We had a big problem with the lights, but our work was easy because nobody could see the pictures.

Napisz:

The lights stopped working, so our teacher brought two lamps. After that, visitors could see all the photos.

Teraz znamy rozwiązanie awarii i rozumiemy przebieg wydarzeń.

Zamiast: We are going to do something nice together.

Napisz: We are going to have a small party at school and invite everyone who helped us.

Teraz wiadomo, co grupa planuje i kogo zaprosi.

Na końcu popraw I prepare na I prepared. Jeżeli mylisz formy czasowników przy opowiadaniu o wydarzeniach, pomocny będzie poradnik Past Simple. Przy trudniejszych odmianach warto też powtórzyć czasowniki nieregularne.

Dlaczego nie zaczynamy od każdej literówki? Drobna pomyłka językowa, która nie utrudnia zrozumienia, ma inny charakter niż pominięta informacja albo zdanie zmieniające sens wypowiedzi. Nie oznacza to, że poprawność językowa jest nieważna. Chodzi o rozsądną kolejność kontroli, zwłaszcza gdy czas jest ograniczony.

Podobnie z długością: rozbudowanie tekstu z 75 do 110 wyrazów samo w sobie nie poprawia realizacji polecenia. Jeśli dodatkowe zdania powtarzają tę samą myśl, nie przekazują odbiorcy więcej informacji. Lepiej dopisać konkretny szczegół tam, gdzie naprawdę jest potrzebny.

E-mail czy wpis na blogu: co zmienia się w sposobie pisania?

E-mail i blog wymagają rozwinięcia trzech podpunktów, ale różnią się odbiorcą.

E-mail kierujesz do konkretnej osoby, np. kolegi. Pasują zwroty Hi Alex i Write back soon!

Blog jest skierowany do wielu czytelników: opowiadasz o wydarzeniu, wyrażasz opinię lub zachęcasz do udziału.

Nie musisz na siłę używać trudniejszych czasów ani wymyślnego słownictwa tylko dlatego, że piszesz blog. Najważniejsze pozostają komunikatywność, realizacja polecenia i logiczny przebieg wypowiedzi.

Pełny przykład wpisu na blogu

Teraz pełne autorskie zadanie blogowe.

Polecenie: Pomagałeś/pomagałaś podczas szkolnego kiermaszu książek. We wpisie na blogu:

1. Wyjaśnij, dlaczego zdecydowałeś/zdecydowałaś się pomóc w organizacji kiermaszu.
2. Opisz swoje zadanie podczas kiermaszu i sytuację, która Cię zaskoczyła.
3. Zachęć czytelników do udziału w kolejnym kiermaszu i przedstaw jedną z planowanych atrakcji.

Początek podany w zadaniu:

Hi everyone!

Last week our school organised a book fair.

Przykładowy wpis ucznia:

I decided to help because I love reading and wanted to find new homes for old books. I also hoped to meet students who enjoy adventure stories.

My job was to organise the books by topic and help visitors choose something to read. I was surprised when our headteacher bought a comic book about superheroes!

You should visit our next fair in spring. There will be a book exchange, so you can bring one book and take another home. It’s a great way to discover something new.

See you there!

Liczba wyrazów napisanych przez ucznia: 90 (bez początku podanego w poleceniu).

Praca wyjaśnia motywację autora, opisuje jego obowiązki i zaskakujące wydarzenie, a następnie zachęca czytelników do udziału w kolejnym kiermaszu. Zapowiedź wymiany książek przekazuje konkretną informację o atrakcji.

Zwrot You should visit our next fair kieruje zachętę do wszystkich czytelników, a nie tylko jednego kolegi.

Nie musisz zapamiętywać tego wpisu. Potraktuj go jako przykład sposobu realizacji polecenia. Na egzaminie temat i wymagane informacje mogą być zupełnie inne.

Sprawdź się: rozwiń informacje i popraw wypowiedź

Poniższe trzy ćwiczenia są autorskimi zadaniami treningowymi EO. Nie służą do przeliczania odpowiedzi na oficjalny wynik egzaminacyjny. Ich celem jest sprawdzenie, czy potrafisz samodzielnie zastosować metodę omawianą wcześniej.

Ćwiczenie 1. Rozwiń podpunkt bez powtarzania informacji

Polecenie: Brałeś/brałaś udział w szkolnym kiermaszu ciast. W e-mailu do kolegi opisz, co sprzedawałeś/sprzedawałaś podczas kiermaszu.

Uczeń napisał:

I sold cakes.

Dopisz jedną lub dwie informacje, dzięki którym odbiorca dowie się więcej o sprzedawanych wypiekach lub sposobie ich przygotowania. Nie ograniczaj się do przymiotników nice, good lub very tasty.

Sprawdź przykładowe rozwiązanie i wyjaśnienie

Przykładowa poprawka:

I sold chocolate cakes and strawberry muffins that I baked with my mum.

Nowa wersja informuje, jakie wypieki sprzedawano oraz kto pomagał w ich przygotowaniu. To dwa konkretne aspekty związane z poleceniem.

Inne rozwiązanie również może być poprawne. Przykładowo uczeń może opisać rodzaj ciasta, jego składniki, dekorację lub sposób przygotowania. Ważne, żeby dopisane informacje rzeczywiście wynikały z polecenia.

Sprawdź swoją odpowiedź: czy ktoś, kto nie widział polskiego zadania, dowiaduje się teraz czegoś więcej niż tylko tego, że sprzedawałeś ciasta?

Ćwiczenie 2. Napraw fragment e-maila

Polecenie: Brałeś/brałaś udział w biegu charytatywnym. W e-mailu do kolegi wyjaśnij, dlaczego zdecydowałeś/zdecydowałaś się wystartować, opisz trudność podczas biegu i sposób jej pokonania oraz przedstaw plan na przyszły rok.

Przeczytaj słabszy fragment:

I took part in a charity run. I join because I like sport. It was difficult. I was very tired, so I stopped and finished the race at the same time. Next year I want to do something.

Twoim zadaniem jest poprawić cztery elementy:

1. Rozwiń powód udziału w biegu.
2. Usuń nielogiczność i wyjaśnij, jak udało się pokonać trudność.
3. Popraw błędną formę czasownika.
4. Przedstaw konkretniejszy plan na przyszły rok.

Sprawdź poprawiony fragment i analizę

Przykładowa poprawka:

I joined the charity run to help our local animal shelter. I got very tired after two kilometres, so my friend ran beside me and encouraged me to finish. Next year I want to take part again and invite my brother.

Co zostało poprawione?

• Powód udziału jest konkretny: pomoc lokalnemu schronisku dla zwierząt.
• Trudność ma wyraźną przyczynę, a sposób jej pokonania jest zrozumiały: wsparcie kolegi podczas biegu.
• Zastosowano poprawną formę przeszłą joined.
• Plan na przyszły rok zawiera konkretną czynność i dodatkową informację o zaproszeniu brata.

Nie trzeba kopiować tej odpowiedzi słowo w słowo. Można stworzyć inną historię, pod warunkiem że jest spójna i przekazuje wszystkie informacje wymagane w poleceniu.

Ćwiczenie 3. Napisz całą wypowiedź pisemną

Polecenie: Niedawno dołączyłeś/dołączyłaś do szkolnego klubu koszykówki. W e-mailu do kolegi z Anglii:

1. Wyjaśnij, dlaczego zdecydowałeś/zdecydowałaś się dołączyć do klubu.
2. Opisz pierwszy trening i zadanie, które sprawiło Ci największą trudność.
3. Zaproś kolegę na szkolne zawody i podaj, kiedy się odbędą.

Napisz 50–120 wyrazów, nie licząc początku podanego poniżej.

Początek:

Hi Sam,

I’ve got some news about my school.

Najpierw przygotuj trzy krótkie notatki do podpunktów. Następnie napisz e-mail, nie korzystając z rozwiązania. Na końcu sprawdź, czy wyjaśniłeś powód dołączenia do klubu, opisałeś trening i trudność oraz przekazałeś zaproszenie z terminem zawodów.

Zobacz przykładowy e-mail i analizę

Przykładowa odpowiedź ucznia:

I joined our school basketball club because I wanted to become fitter and make new friends. My best friend is in the team, too.

At our first training session, we practised passing the ball. The hardest part was running across the gym without stopping, but our coach helped us keep going.

Our school is having a basketball competition next Saturday at ten in the morning. Would you like to come and watch? We could have lunch together afterwards.

See you soon!

XYZ

Liczba wyrazów napisanych przez ucznia: 81 (bez podanego początku oraz podpisu XYZ).

Podpunkt 1: autor wyjaśnia, że chciał poprawić kondycję i poznać nowych przyjaciół. Dodaje, że jego najlepszy kolega również należy do drużyny.

Podpunkt 2: opisuje ćwiczenie podań, wskazuje najtrudniejszy element treningu i wyjaśnia, w jaki sposób trener pomógł drużynie.

Podpunkt 3: zaprasza kolegę na zawody, podaje dzień i godzinę oraz proponuje wspólny posiłek po wydarzeniu.

Wniosek: odpowiedź przekazuje wymagane informacje i mieści się w limicie słów. Jest jednym z możliwych autorskich rozwiązań, a nie oficjalnym wzorem CKE ani pracą z potwierdzoną punktacją egzaminacyjną.

Jak ocenić swój trening? Nie przyznawaj sobie automatycznie 10 punktów za tekst podobny do przykładu. Najpierw sprawdź realizację polecenia, potem spójność, zakres języka i poprawność. Do rzetelniejszej kontroli warto wykorzystać również oficjalne arkusze oraz zasady oceniania CKE.

Jak sprawdzić wypowiedź w ostatnich minutach egzaminu?

Przed oddaniem pracy wykonaj krótką kontrolę w tej kolejności:

Lista kontrolna przed oddaniem:

• Treść: Czy odpowiedziałem na wszystkie trzy podpunkty? Czy każdy przekazuje konkretne informacje, a podpunkty dwuczłonowe mają oba wymagane elementy?
• Komunikatywność: Czy osoba, która nie zna polskiego polecenia, zrozumie, co wydarzyło się, dlaczego i co planuję dalej?
• Spójność: Czy zdania tworzą logiczną całość? Czy nie napisałem dwóch sprzecznych informacji?
• Długość: Czy tekst napisany przeze mnie mieści się w przedziale 50–120 wyrazów, bez liczenia początku podanego w arkuszu?
• Język: Czy użyłem właściwych form czasowników, odpowiednich słów i zrozumiałych konstrukcji?
• Forma: Czy moja wypowiedź pasuje do e-maila lub wpisu na blogu i do wskazanego odbiorcy?

Najpierw uzupełnij brakujący podpunkt, następnie popraw niejasne zdania, a na końcu pisownię i gramatykę.

Nie ucz się jednego e-maila na pamięć. W kolejnych zadaniach zmienią się temat, odbiorca i informacje do przekazania. Znacznie bardziej przyda Ci się umiejętność samodzielnego odczytania polecenia, przygotowania planu i rozwinięcia każdego podpunktu.

Na następny trening wybierz zadanie z oficjalnego arkusza egzaminacyjnego CKE. Napisz wypowiedź bez zaglądania do wzoru, a następnie sprawdź ją według kryteriów oceniania właściwych dla tego zadania. Zapisz, co musiałeś poprawić: brakujący szczegół, logikę, formę czasownika czy słownictwo. Przy następnym e-mailu zacznij kontrolę właśnie od tego problemu.