Whose czy who’s? Obie formy wymawiamy tak samo, ale pełnią różne funkcje. Whose służy do pytania o przynależność lub wskazywania związku między osobą a czymś, co do niej należy. Who’s jest skrótem od who is albo who has. Sprawdź, jak odróżniać je w pytaniach i zdaniach względnych, a na końcu rozwiąż krótkie ćwiczenie z odpowiedziami.
Whose czy who’s – różnica w 20 sekund
| Forma | Znaczenie i przykład |
|---|---|
| whose | Przynależność: Whose phone is this? – Czyj to telefon? |
| who’s = who is | Skrót: Who’s calling? – Kto dzwoni? |
| who’s = who has | Skrót: Who’s taken my phone? – Kto zabrał mój telefon? |
Prosty test: spróbuj rozwinąć who’s do who is albo who has. Jeśli całe zdanie pozostaje poprawne i zachowuje znaczenie, apostrof jest potrzebny. Jeśli pytasz, do kogo coś należy, albo opisujesz relację dzierżawczą, użyj whose.
Podobne pułapki w angielskiej pisowni znajdziesz w poradniku o najczęstszych różnicach w języku angielskim.
Whose w pytaniach – kiedy oznacza „czyj”?
Whose wykorzystujemy, gdy chcemy ustalić, do kogo należy rzecz albo z kim jest związana. Po polsku odpowiada najczęściej słowom „czyj”, „czyja” i „czyje”. Istnieją dwa poprawne sposoby budowania takich pytań.
Whose przed rzeczownikiem
Najczęściej po whose pojawia się rzeczownik określający przedmiot, o którego właściciela pytamy.
- Whose jacket is this? – Czyja to kurtka?
- Whose shoes are these? – Czyje to buty?
- Whose keys are on the table? – Czyje klucze leżą na stole?
W każdym pytaniu whose pomaga ustalić, do kogo należy wskazany przedmiot: kurtka, buty lub klucze. Po whose występuje tutaj nazwa tego przedmiotu. Apostrof nie jest potrzebny, ponieważ nie skracamy czasownika.
Whose użyte samodzielnie
Whose może również występować bez rzeczownika bezpośrednio po nim. Porównaj:
Whose jacket is this?
Whose is this jacket?
Oba pytania znaczą „Czyja to kurtka?”. Zmienia się szyk, ale funkcja whose pozostaje taka sama.
Podobnie:
Whose are these shoes? – Czyje są te buty?
W pytaniach pośrednich spotkasz jeszcze inny szyk:
I don’t know whose this watch is. – Nie wiem, czyj jest ten zegarek.
Po I don’t know nie stosujemy już szyku pytania bezpośredniego. Dlatego poprawne jest whose this watch is, a nie whose is this watch w tej konstrukcji.
Whose w zdaniach względnych – jak używać „którego” i „której”?
Whose nie służy wyłącznie do zadawania pytań. Występuje również w zdaniach względnych, czyli relative clauses, kiedy dodajemy informację o osobie, zwierzęciu lub rzeczy.
Spójrz na dwa zdania:
I know a girl. – Znam dziewczynę.
Her brother lives in London. – Jej brat mieszka w Londynie.
Możemy połączyć je w jedno:
I know a girl whose brother lives in London.
– Znam dziewczynę, której brat mieszka w Londynie.
Whose wskazuje związek między dziewczyną a jej bratem. Dzięki temu nie musimy tworzyć dwóch oddzielnych zdań ani ponownie używać her.
Podobnie działa zdanie:
That’s the writer whose book won the award.
– To pisarz, którego książka zdobyła nagrodę.
Nie pytamy tutaj, czyja jest książka. Podajemy informację o pisarzu za pomocą relacji między nim a jego książką.
Whose może odnosić się także do rzeczy, zwłaszcza w bardziej formalnym języku pisanym:
We visited a house whose roof was damaged.
– Odwiedziliśmy dom, którego dach był uszkodzony.
W tym przykładzie whose łączy dom z jego dachem. Nie należy więc zapamiętywać uproszczenia, że w zdaniach względnych słowo to może odnosić się wyłącznie do ludzi.
Jeśli chcesz poznać pozostałe konstrukcje z who, which i that, zobacz osobny poradnik o zdaniach względnych relative clauses.
Who’s jako who is lub who has – jak rozpoznać skrót?
W przeciwieństwie do whose, forma who’s zawiera apostrof, ponieważ jest połączeniem dwóch wyrazów. Może zastępować who is lub who has. O właściwym rozwinięciu decyduje konstrukcja całego zdania.
Who’s = who is
To częsty skrót w pytaniach o osobę, jej stan lub wykonywaną czynność.
- Who’s opening the window? = Who is opening the window? – Kto otwiera okno?
- Who’s ready? = Who is ready? – Kto jest gotowy?
- Do you know who’s responsible? = Do you know who is responsible? – Czy wiesz, kto jest odpowiedzialny?
Who’s może też wystąpić w zdaniu względnym:
She’s the woman who’s helping us.
= She’s the woman who is helping us.
– To kobieta, która nam pomaga.
W tym przypadku who’s oznacza who is, a nie przynależność. Dlatego nie można zastąpić go słowem whose.
Who’s = who has
Who’s może również być skrótem od who has, między innymi w czasie Present Perfect.
- Who’s taken my umbrella? = Who has taken my umbrella? – Kto zabrał mój parasol?
- Who’s finished the work already? = Who has finished the work already? – Kto już skończył pracę?
Taką samą formę spotkasz w konstrukcji has got:
Who’s got a car?
= Who has got a car?
– Kto ma samochód?
Ważna pułapka: nie każde wystąpienie who has można mechanicznie skrócić do who’s.
Porównaj dwa poprawne pytania:
Who has a car?
Who’s got a car?
Oba mogą znaczyć „Kto ma samochód?”, ale wykorzystują różne konstrukcje. W pierwszym has jest samodzielnym czasownikiem oznaczającym posiadanie i w standardowym użyciu pozostaje nieskrócone. W drugim występuje konstrukcja has got, w której zapis who’s got jest naturalny.
Dlatego przy sprawdzaniu apostrofu trzeba uwzględnić całe wyrażenie, a nie wyłącznie fakt, że widzimy słowa who has.
Whose i who’s w podobnych zdaniach – porównanie i błędy
Najłatwiej rozpoznać różnicę, gdy obie formy pojawiają się w podobnym kontekście, ale odpowiadają na inne pytania.
Pytanie o przynależność:
Whose coat is this?
– Czyj to płaszcz?
Pytanie o osobę wykonującą czynność:
Who’s wearing this coat?
– Kto ma na sobie ten płaszcz?
W pierwszym zdaniu ustalamy, do kogo należy płaszcz. W drugim pytamy, kto obecnie go nosi. Who’s wearing można rozwinąć do who is wearing.
Obie formy mogą również występować w zdaniach względnych:
The man whose dog is barking lives next door.
– Mężczyzna, którego pies szczeka, mieszka obok.
The man who’s walking the dog lives next door.
– Mężczyzna, który wyprowadza psa, mieszka obok.
Pierwsze zdanie mówi o związku między mężczyzną a jego psem. W drugim who’s jest skrótem od who is i opisuje czynność wykonywaną przez mężczyznę.
Najczęstsze błędy w zapisie whose i who’s
Najczęstsze pomyłki wynikają z dodawania apostrofu przy przynależności lub pomijania go w skróconym czasowniku.
Błąd 1. Apostrof zamiast whose w pytaniu
❌ Who’s notebook is on the desk?
✅ Whose notebook is on the desk?
Pytamy, czyj zeszyt leży na biurku, więc potrzebujemy whose.
Błąd 2. Whose zamiast who is
❌ Whose going to drive?
✅ Who’s going to drive?
Poprawne rozwinięcie brzmi Who is going to drive?. Apostrof jest potrzebny.
Błąd 3. Who’s zamiast whose w zdaniu względnym
❌ The woman who’s daughter won the prize lives next door.
✅ The woman whose daughter won the prize lives next door.
– Kobieta, której córka zdobyła nagrodę, mieszka obok.
W tym zdaniu określamy związek między kobietą a jej córką. Dlatego używamy whose bez apostrofu. Oba przykłady zawierają pełne zdanie główne, ale tylko drugi ma poprawny zapis formy dzierżawczej.
Gdy masz wątpliwości, sprawdź najpierw, czy możesz rozwinąć who’s do who is albo who has. Jeśli nie, a konstrukcja wyraża przynależność, prawdopodobnie potrzebujesz whose.
Whose czy who’s? Ćwiczenie z odpowiedziami
Rozwiąż sześć zadań bez zaglądania do klucza. Sprawdzisz użycie obu form w pytaniach, zdaniach względnych i skrótach czasownikowych.
Zadania 1–3. Wybierz whose lub who’s.
- ___ gloves are these?
- ___ coming to the party?
- That’s the artist ___ paintings are in the museum.
Zadania 4–5. Znajdź i popraw błąd.
- Who’s bicycle is outside?
- Whose finished the report?
Zadanie 6. Rozwiń skrót who’s.
- Who’s been working here all morning?
Sprawdź odpowiedzi
Porównaj swoje rozwiązania z poprawnymi zdaniami i przeczytaj wyjaśnienia.
- Whose gloves are these? – Czyje to rękawiczki? Używamy whose, ponieważ pytamy o przynależność.
- Who’s coming to the party? – Kto przychodzi na imprezę? Who’s = Who is.
- That’s the artist whose paintings are in the museum. – To artysta, którego obrazy znajdują się w muzeum. Whose łączy artystę z jego obrazami w zdaniu względnym.
- Whose bicycle is outside? – Czyj rower stoi na zewnątrz? Zmieniamy who’s na whose, ponieważ pytamy o właściciela roweru.
- Who’s finished the report? – Kto skończył raport? Who’s = Who has. Apostrof oznacza skrót.
- Who has been working here all morning? – Kto pracuje tu od rana? Who’s rozwijamy do Who has w konstrukcji Present Perfect Continuous.
Jeśli pomyliły Ci się zadania 1, 3 lub 4, wróć do zastosowań whose. Jeśli trudność sprawiło zadanie 5 albo 6, przećwicz rozwijanie who’s do who has.
Podobną różnicę między formą dzierżawczą a skrótem znajdziesz w poradniku it’s czy its. W obu przypadkach apostrof oznacza skrócenie wyrazów, a nie przynależność.
Zapamiętaj prostą metodę: whose służy do wyrażania przynależności, a who’s można rozwinąć do who is albo who has. O wyborze decyduje konstrukcja i znaczenie całego zdania.
